Trzy dni zbiórki na ratowanie zabytkowych nagrobków
Od 31 października do 2 listopada 2026 roku na cmentarzu w Szczuczynie trwać będzie XIII kwesta pod hasłem „Ratujemy zabytki szczuczyńskiej nekropolii”. Organizatorem jest Stowarzyszenie „Nasz Szczuczyn”, a zbiórka publiczna otrzymała zgodę Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (numer 2026/4257/OR). W akcję zaangażowanych jest blisko 110 wolontariuszy, którzy będą kwestować przez trzy dni. Identyfikatory, okolicznościowe broszury i puszki są już przygotowane i rozdysponowane.
215 lat historii cmentarza
Szczuczyńska nekropolia istnieje od 215 lat. Jak podaje lokalne źródło „Księga Złota Parafji Szczuczyńskiej”, ksiądz Falkowski 14 października 1811 roku założył cmentarz grzebalny na Górze Kozackiej, otrzymawszy od dziedzica Szczuczyna Jakuba Kisielnickiego jeden mórg ziemi na cmentarz katolicki i pół morga na cmentarz dla dysydentów. Na cmentarzu znajduje się wiele cennych zabytkowych pomników, w tym nagrobki żeliwne, kamienne oraz metalowe krzyże na kamiennych cokołach. Najstarsze groby usytuowane są w okolicach kaplicy cmentarnej, a najstarsze zachowane nagrobki pochodzą z pierwszej połowy XIX wieku. Zachowało się także kilka grobowców z przełomu XIX i XX wieku. Większość zabytkowych nagrobków i wszystkie grobowce wymagają remontu i konserwacji.
Efekty dotychczasowych kwest
Kwesta organizowana jest od 2014 roku. W ciągu jedenastu lat udało się zebrać 105 734 zł, za które odrestaurowano 22 nagrobki z przełomu XIX i XX wieku. Współpraca odbywa się z Pracownią Konserwacji Zabytków w Białymstoku, prowadzoną przez Lucynę Markiewicz wraz z mężem Wojciechem. Aby obniżyć koszty, drobne prace niewymagające fachowej wiedzy konserwatorskiej wykonują członkowie stowarzyszenia przy wsparciu lokalnych kamieniarzy i pod nadzorem konserwatora. Za środki z ubiegłorocznej XII kwesty postawiono nowy pomnik rodzinie Zalców – lokalnym bohaterom.
Cel tegorocznej zbiórki
Środki zebrane podczas XIII kwesty zostaną przeznaczone na odrestaurowanie nagrobka mecenasa Kazimierza Olszewskiego, zmarłego 28 lipca 1923 roku, oraz bezimiennego osieroconego nagrobka z końca XIX wieku z zabytkowym żeliwnym krzyżem, który już został zabrany do pracowni konserwatorskiej. Wszystkie prace konserwatorskie na szczuczyńskim cmentarzu prowadzone są za zgodą księdza proboszcza Piotra Kleczyńskiego i wiedzą Urzędu Konserwacji Zabytków.
W organizowane przez Stowarzyszenie „Nasz Szczuczyn” kwesty z roku na rok angażuje się coraz więcej osób. Osoby zaangażowane w kwestę robią to charytatywnie. Prezes Stowarzyszenia „Nasz Szczuczyn” Janusz Siemion dziękuje wszystkim ofiarodawcom oraz osobom kwestującym.
Źródło: Stowarzyszenie Nasz Szczuczyn
